O Kongresie

 

Popularyzacja nauki jeszcze nigdy nie była tak ważna, jak dziś. Coraz więcej uczelni, instytucji naukowych, organizacji i pasjonatów angażuje się w przybliżanie nauki społeczeństwu w przystępny, inspirujący i nowoczesny sposób. Są nas tysiące i chociaż wywodzimy się z różnych środowisk, mamy wspólne cele, problemy i zainteresowania. Czas, byśmy poznali się bliżej, zobaczyli, jak wspaniałe projekty tworzymy w Polsce i porozmawiali o swojej pracy – w szczególności o tym, czego nam potrzeba, by wykonywać ją jeszcze lepiej, a przez to budować społeczeństwo wiedzy, które ma zaufanie do naukowców i naukowczyń. Nauka jest przecież naszym wspólnym dobrem.

Kongres będzie odbywał się corocznie w latach 2025-2027 na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a jego pierwsza edycja odbędzie się w dniach 5-7 grudnia 2025 r., w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach, jako wydarzenie towarzyszące 9. Śląskiemu Festiwalowi Nauki Katowice. 

I Kongres POP Science to wstęp do ustanowienia sieci współpracy POP Science – projektu, który zintegruje nas w działaniach, umożliwi wymianę praktyk, identyfikację ograniczeń, stworzenie rekomendacji dla popularyzacji nauki w Polsce, a także do umiędzynarodowienia tej działalności przez współpracę ze środowiskiem europejskim. Sieć POP Science będzie grupą interesu – wspólnym głosem naszego środowiska. 

Na Kongresie porozmawiamy o inicjatywach, które możemy zrealizować wspólnie w ciągu najbliższych 3 lat, wzmacniając głos nauki w przestrzeni publicznej, w tym m.in. rekomendacje do zmian systemowych, projekty z zakresu nauki obywatelskiej, wymianę programową, zwiększenie dotarcia do odbiorców dzięki wspólnym narzędziom. Sieć będzie współpracować z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Zespołem doradczym ds. popularyzacji nauki, powołanym przez Ministra, a jednostką koordynującą będzie Uniwersytet Śląski w Katowicach.

Harmonogram

Wszystkie wydarzenia odbywają się w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie

17:00-22:00 rejestracja uczestniczek i uczestników Kongresu

od 18:00 Welcome reception

9:00–10:00 rejestracja uczestniczek i uczestników Kongresu

10:00–11:00 otwarcie II Kongresu POP Science – prowadzenie: dr Łukasz Lamża
Wystąpienie Inauguracyjne- prof. dr hab. Tadeusz Lesiak, Dyrektor IFJ PAN w Krakowie, Przedstawiciel naukowy Polski do Rady CERN

11:00–11:45 panel dyskusyjny na temat wyzwań stojących przed współczesną komunikacją naukową i dziennikarstwem naukowym (TBA)

11:45–12:00 coffee break

12:00–13:30 I sesja networkingowa – wspólna praca nad tematami ważnymi dla Sieci POP Science

Na etapie rejestracji prosimy o wybór interesujących Państwa tematów (max. 3):

  1. Citizen Science: Jakie powinny być dobre praktyki przy uprawianiu nauki obywatelskiej/ partycypacyjnej? (osoba prowadząca: TBA)
  2. Sztuczna inteligencja: Jakie są szanse i zagrożenia wykorzystania AI w popularyzacji nauki? (osoba prowadząca: TBA)
  3. Dezinformacja a brak zaufania wobec nauki: Jak popularyzatorzy nauki mogą przeciwdziałać spadkowi zaufania do naukowców? (osoba prowadząca: Agnieszka Kliks-Pudlik, Polska Agencja Prasowa)
  4. Budowanie kompetencji w zakresie komunikacji naukowej: Czego i jak powinniśmy uczyć osoby, które chcą zostać profesjonalnymi popularyzatorami nauki? (osoba prowadząca: Alicja Harackiewicz, Centrum Nauki Experyment)
  5. Promowanie naukowców: Jak budować rozpoznawalność naukowca poprzez ekspercką wiedzę i co ma z tym wspólnego zaćmienie Słońca? (osoba prowadząca: Anna Żmuda-Muszyńska, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie)
  6. Polska nauka w mediach: Jak sprawić, żeby badania naukowe prowadzone przez polskich naukowców były obecne w mediach? (osoba prowadząca: Sylwia Borowik, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Metali Nieżelaznych)
  7. Od informacji do realnej zmiany: Jak sprawić, żeby nauka miała realny wpływ na zmianę społeczną? (osoba prowadząca: Renata Czeladko, Uniwersytet SWPS)
  8. Kontakty i partnerstwa międzynarodowe: Jakich kontaktów, wiedzy i metod sieciowania potrzebują popularyzatorzy, żeby skuteczniej nawiązywać współpracę międzynarodową? (osoba prowadząca: TBA)
  9. Organizacja i finansowanie międzynarodowych projektów popularyzatorskich: Co obecnie ułatwia, a co utrudnia tworzenie wspólnych międzynarodowych projektów popularyzatorskich i pozyskiwanie na nie finansowania? (osoba prowadząca: TBA)
  10. Trzecia misja, pierwszorzędne znaczenie: Jakie są nasze rekomendacje do nowego modelu uregulowania statusu, ewaluacji i premiowania popularyzatorów nauki?  (osoba prowadząca: Katarzyna Łabęda, Stowarzyszenie Mercury)
  11. Bezpieczna nauka, pewna popularyzacja: Jak bezpiecznie i zgodnie z prawem popularyzować naukę? (osoba prowadząca: Sylwia Salamon, Instytut Genetyki Roślin PAN)
  12. Wypisać z kultury, wpisać do nauki: Jak stworzyć nową kategorię podmiotów w MNiSW i uwolnić potencjał Trzeciej Misji? (osoba prowadząca: Monika Wiśniewska, Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy)


13:30–14:15 lunch

14:15–15:45 II sesja networkingowa – spotkanie z grupami roboczymi

Na etapie rejestracji wybór preferowanej grupy roboczej:

  1. Zespół ds. STEAM

Przykładowe tematy: dobre praktyki w zakresie promowania nauk STEAM i komunikowania o nich, diagnozowanie najbardziej efektywnych form komunikacji o naukach eksperymentalnych, wymiana doświadczeń pomiędzy ośrodkami naukowymi w zakresie promowania nauk eksperymentalnych, analiza regionalnych różnic i uwarunkowań w sposobach komunikacji o naukach STEAM, budowanie relacji z instytucjami i jednostkami odpowiedzialnymi za naukę i edukację (m.in. z urzędami miast, władzami wojewódzkimi, itd.), budowanie świadomości potrzeb kształcenia w zakresie nauk STEAM, budowanie zaufania do nauki.

  1. Zespół Citizen Science

Przykładowe tematy: budowa ogólnopolskiego projektu Citizen Science, dobre praktyki w zakresie działań CS, włączenie samorządów w działania CS, analiza bieżącego potencjału CS, przygotowania do obchodów roku nauki partycypacyjnej

  1. Forum Festiwali

Przykładowe tematy: jak sieciować festiwale, budowanie wspólnych inicjatyw i działań festiwali nauki, jak angażować naukowców w udział w wydarzeniach popularnonaukowych, rozszerzanie spektrum współpracy festiwali nauki z instytucjami krajowymi i międzynarodowymi, analiza dobrych praktyk w zakresie organizacji festiwali nauki.

  1. Zespół komunikacyjny

Przykładowe tematy: budowanie widzialności polskiej nauki, promowanie indywidualnych osiągnięć badawczych, wzrost kompetencji w zakresie komunikacji naukowej.

  1. Zespół finansowy

Przykładowe tematy: finansowanie działalności popularnonaukowej, zarówno przez szkoły wyższe, jak i inne instytucje, współpraca ze sponsorami, finansowanie działalności indywidualnych popularyzatorów, źródła finansowania, metody pozyskiwania środków

  1. Zespół ds. rozwiązań prawnych

Przykładowe tematy: tworzenie propozycji rozwiązań i regulacji, organizacja działalności popularnonaukowej, tworzenie wytycznych ogólnopolskich dla popularyzacji w oparciu o europejskie doświadczenia

  1. Zespół ds. współpracy międzynarodowej

Przykładowe tematy: wymiana doświadczeń dot. skutecznej popularyzacji z partnerami zagranicznymi, nawiązywanie nowych relacji, organizacja wspólnych wydarzeń, obecność Polski w wydarzeniach zagranicznych

15:45–16:00 podsumowanie i zakończenie

18:00–19:00 wycieczki po 30 osób jednocześnie zwiedzające olsztyńską Starówkę

18:00–18:30, 18:30-19:00 wycieczki zwiedzające podziemia Teatru

19:15–20:40 Koncert Ladies Symfonicznie

Nazywana polską Whitney Houston, jeden z najlepszych polskich głosów – Monika Urlik – wykładowczyni UMFC w Warszawie zaśpiewa przeboje Arethy Franklin, Whitney Houston czy Amy Winehouse. Jest to muzyczny hołd dla kobiecych głosów w symfonicznym wydaniu.

20:40–23:00 bankiet

9:00–13:00 dalsze prace zespołów roboczych Sieci Współpracy POP Science (wydarzenie zamknięte, dostępne dla członków zespołów)

9:00–13:00 Akademia Kompetencji Popularnonaukowych

1) Design Thinking dla popularyzatorów nauki

Jak projektować działania popularnonaukowe, gdy pierwsze rozwiązanie przychodzi do głowy zbyt szybko? Jak spojrzeć na znany problem inaczej i znaleźć możliwości, których wcześniej nie dostrzegaliśmy? 

Uczestnicy poznają Design Thinking nie jako sztywny schemat pięciu kroków, lecz jako iteracyjny sposób uczenia się o problemie i poszukiwania rozwiązań. Zobaczą, jak kolejne spojrzenia, pytania i próby mogą prowadzić do odkrycia możliwości, których wcześniej nie było widać.

W warsztacie pojawi się również AI jako narzędzie wspierające proces projektowy — m.in. poprzez kwestionowanie założeń, generowanie alternatywnych perspektyw i poszerzanie przestrzeni możliwych rozwiązań.

Warsztat ma pokazać Design Thinking nie jako sztywny zestaw technik, ale jako sposób pracy, który pomaga lepiej rozumieć problemy, dostrzegać nowe możliwości i projektować trafniejsze rozwiązania.

Prowadzący: dr Paweł Wawrzała (Politechnika Śląska)

2) Dezinformacja naukowa bez uproszczeń: manipulacje, przeinaczenia i wprowadzenie do OSINT

Warsztat będzie poświęcony dezinformacji naukowej, jej mechanizmom oraz sposobom praktycznej weryfikacji podejrzanych treści. Jego celem jest rozwinięcie umiejętności rozpoznawania różnych form wprowadzających w błąd przekazów, krytycznej oceny ich źródeł i sposobów rozpowszechniania oraz lepszego rozumienia, dlaczego niektóre fałszywe narracje zyskują popularność i utrzymują się mimo dostępnych sprostowań. Uczestnicy poznają także wybrane techniki Open Source Intelligence (OSINT), które mogą wykorzystać w codziennej pracy popularyzatorskiej.
Prowadzący: dr Piotr Lewulis (Uniwersytet Warszawski)

3) Współpraca zaczyna się od zaufania

Zapraszamy na interaktywny warsztat peer-to-peer, będący przestrzenią do wymiany doświadczeń. Pracując metodą design thinking, skupimy się na szeroko rozumianej współpracy z naukowcami w dwóch obszarach: komunikacji naukowej oraz nauce obywatelskiej. Wspólnie przyjrzymy się, jak angażować publiczność w proces badawczy, by budować zaufanie społeczeństwa do nauki i naukowców do społeczeństwa. Jako case studies posłużą nam projekty badawcze i materiał zdobyty w projekcie „Nauka ma głos”.

Prowadzący: dr Klaudia Żerańska, Dagmara Szawdyn (Centrum Nauki Kopernik)

4) Szkolenia interaktywne w popularyzacji nauki. Tytuł i opis będzie dodany wkrótce.

Prowadzący: dr Sarah Hurtado-Bagès, La Rotonde –  Le Centre de Culture Scientifique de Saint-Étienne (warsztaty w języku angielskim)

Logotyp Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
logotyp: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Logotyp Pop Science
Śląski Festiwal Nauki Katowice - Logotyp
Logo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Zadanie finansowane ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.